Waluta

             

Adres e-mail:

Hasło:

Zapomniałeś hasła?

Adres e-mail:

Hasło:

Potwierdź Hasło:

apartbookers.pl

Trasa - pętla po Zakopanem (źródło:http://zne.pl/s,doc,21781,1,1298,petla_po_miescie.html)


Spacer na pół dnia, w środkowym odcinku może być trudniejszy np. w czasie deszczu i oblodzenia. Trasa prowadzi z centrum do wschodniej i południowej części Zakopanego, po drodze m.in. zapoznanie się z obiektami, związanymi z rodziną Witkiewiczów.


Nieopodal Poczty Głównej przy ulicy Kościuszki znajduje się budynek hotelu "Orbis-Giewont" w obecnym kształcie pochodzący z lat okupacji, kiedy to został wybudowany według projektu Juliusza Żórawskiego. To miejsce posiada długą i ciekawą tradycję gastronomiczną, bowiem tu właśnie w pierwszych latach XX wieku swą bardzo popularną "Cukiernię Zakopiańską" prowadził Walerian Płonka, po nim - Piotr Przanowski, aż wreszcie w latach międzywojennych otwarto tu słynny lokal Franciszka Trzaski, gdzie odbywały się najpopularniejsze w Zakopanem dancingi, przy których przygrywały sławne warszawskie orkiestry Golda, Petersburskiego i Karasińskiego. W latach 30-tych XX wieku na piętrze domu Trzaski funkcjonował Klub Zakopiański, którego gospodarzem był malarz Tadeusz Koniewicz. Gromadzili się tam miejscowi brydżyści, szachiści i literaci, a staraniem Klubu organizowano m.in. doroczny Karnawał Zakopiański, na wzór słynnego Karnawału Weneckiego.
Naprzeciwko Hotelu "Giewont" znajduje się budynek Związku Podhalan (ul. Kościuszki 2-4), w którym jest m.in. siedziba zarządu głównego tej organizacji oraz Tatrzański Ośrodek Swojszczyzny, z salą widowiskową, gdzie odbywają się występy regionalne, estradowe i kabaretowe, mieści się tam także kino "Giewont". Na piętrze budynku ulokowana jest m.in. świetlica Związku Podhalan "Śwarna", organizująca co tydzień "Posiady Góralskie" - spotkania z najciekawszymi osobistościami Podhala.
Po drugiej stronie znajduje się największy budynek handlowy Zakopanego, zaprojektowany przez Annę Górską i wybudowany w 1965 r. Spółdzielczy Dom Handlowy "Granit" (ul. Kościuszki 3), prowadzony przez PSS "Społem" i dysponujący stoiskami spożywczymi, tekstylnymi, technicznymi, elektronicznymi i z artykułami gospodarstwa domowego. Na III piętrze "Granitu" mieści się redakcja największego lokalnego periodyku - "Tygodnika Podhalańskiego". Ukazuje się on bez przerwy od grudnia 1989 r. Wywodzi się z podziemnych pism "Solidarności" "Kurier" i "Biuletyn Podhalański". Redagowany jest przez osoby, związane z tym ruchem społecznym. Redaktorem Naczelnym był do 1993 r. Wojciech Mróz, potem Marek Grocholski, a obecnie Beata Zalot. Wydawcą jest Zakopiańskie Towarzystwo Gospodarcze, którego głównym akcjonariuszem jest jeden z redaktorów pisma - Jerzy Jurecki. Pismo porusza tematykę społeczno-polityczną, gospodarczą i kulturalną Zakopanego i Podhala. Ukazuje się w czwartki, równolegle w Zakopanem w Chicago i Toronto.
Dalej po lewej stronie znajduje się zrujnowany po reprywatyzacji budynek "Turnia" (ul. Kościuszki 9), wybudowany w 1908 r. w stylu zakopiańskim. W znajdującym się tutaj pensjonacie w latach 1914-15 mieszkali twórcy polskiego harcerstwa - Olga Małkowska (1888-1979) i Andrzej Małkowski (1888-1919). Zamieszkali w Zakopanem na stałe w 1913 r. (tutaj odbył się ich ślub) - najpierw przy ul. Jagiellońskiej, potem w Kościelisku, wreszcie od początku 1914 r. w "Turni". Andrzej Małkowski podjął pracę w zakopiańskim gimnazjum, gdzie uczył angielskiego i gimnastyki, prowadził jednocześnie tamtejszą drużynę skautów. W "Turni" Andrzej napisał książkę "Jak skauci pracują". W czasie I wojny służył najpierw w Legionach, potem, po wyleczeniu się w Zakopanem z tyfusu, był w polskiej armii na Zachodzie i zginął już po zakończeniu działań na Morzu Śródziemnym. Olga w 1961 r. powróciła do Zakopanego i zamieszkała przy ul. Małe Żywczańskie. Pochowana na Nowym Cmentarzu, gdzie znajduje się także symboliczny grób Andrzeja i pomnik Małkowskich - dzieło Henryka Burzca.
Dalej trasa prowadzi przez obszar parku krajobrazowego Równi Krupowej - wielkiej łąki w środku miasta, gdzie jest najpiękniejszy widok na pasmo tatrzańskie, górujące nad Zakopanem. Obszar Równi jest prawnie chroniony przed zabudową od 1904 r., ale co i raz jakieś "ważne" względy powodują, że władze wydają zezwolenie na stawianie budynków na obrzeżach Równi. Najlepszym przykładem takiego naginania prawa jest fakt, iż na środku Równi Krupowej stanął w 1970 r. budynek Urzędu Miejskiego w Zakopanem (ul. Kościuszki 13, projekt - arch. Bronisław Stefanik).
W latach 30-tych XX wieku na Równi Krupowej działały dwa stadiony sportowe - na górnej, południowej części był stadion zimowy, gdzie m.in. rozgrywano doroczne Międzynarodowe Zimowe Zawody Hippiczne pod patronatem prezydenta Ignacego Mościckiego. Na dolnej Równi był mniejszy stadion, czynny także latem, gdzie poza zawodami lekkoatletycznymi i tenisowymi organizowane były m.in. spektakle "oper górskich" ("Halki" S. Moniuszki i "Pomsty Jontkowej" B. Wallek-Walewskiego).
Dalej znajduje się skrzyżowanie z ulicą Sienkiewicza. Biegnie ona z południa na północ wzdłuż uregulowanego potoku Bystra, a imię wielkiego pisarza otrzymała jeszcze za jego życia, w 1898 r.
Henryk Sienkiewicz (1846-1916) w Zakopanem bywał wielokrotnie w latach 1886-1909. Pierwszy raz zamieszkał w domu księdza Józefa Stolarczyka przy ul. Nowotarskiej (tablica pamiątkowa), potem w innych domach, m.in. w "Sienkiewiczówce" przy ul. Zamoyskiego (tablica pamiątkowa). Wygłaszał odczyty, m.in. w 1894 r. w Dworcu Tatrzańskim czytał fragmenty pisanego właśnie "Quo vadis" z przeznaczeniem dochodu na rzecz budującego się kościoła, chodził po Tatrach, nawet brał udział w polowaniach. Motywy tatrzańskie i podhalańskie - w tym elementy gwary - znajdujemy w jego twórczości literackiej (Sabałowa bajka, Potop, Krzyżacy) i publicystycznej. Był członkiem honorowym Towarzystwa Tatrzańskiego.
Po prawej stronie ulicy, nieco w głębi, znajduje się willa "Lutnia" (ul. Sienkiewicza 5), wybudowana w początku XX w. W latach 1908-09 mieszkał tutaj kompozytor Mieczysław Karłowicz (1876-1909), i stąd właśnie wyruszył na ostatnią, tragicznie zakończona wycieczkę narciarsko-fotograficzną - co upamiętnia drewniana tablica na ścianie budynku. Mieczysław Karłowicz - kompozytor, taternik, narciarz, jeden z największych polskich symfoników, od dzieciństwa bywał w Zakopanem, gdzie w 1891 r. publicznie debiutował na estradzie Dworca Tatrzańskiego jako skrzypek oraz... publicysta na łamach "Kuriera Zakopiańskiego". W początkach XX w. stał się jednym z najwybitniejszych taterników. Zajmował się też fotografiką tatrzańską, współpracował z pismami turystycznymi, był działaczem Towarzystwa Tatrzańskiego, szczególnie Sekcji Turystycznej i Narciarskiej. W Zakopanem w całości lub części powstało wiele jego utworów - przede wszystkim Koncert Skrzypcowy A-dur oraz wszystkie poematy symfoniczne. Od 1907 do śmierci mieszkał stale w Zakopanem (początkowo w willi "Limba", potem "Liliana", wreszcie w "Lutni"). Był współtwórcą narciarstwa tatrzańskiego, z Mariuszem Zaruskim organizował TOPR. Zginął w lawinie śnieżnej pod Małym Kościelcem. Jego imię nosi zakopiańska Szkoła Muzyczna, mieszcząca się także przy ul. Sienkiewicza, kilka domów powyżej "Lutni".
Przechodzimy na drugą stronę ulicy Sienkiewicza, nadal wzdłuż ul. Kościuszki, mostem nad Bystrą. Uregulowany w latach 1900-1902 potok, przez wielu zakopiańczyków mało pieszczotliwie zwany "Korytem", przy wyższych stanach wód jest bardzo niebezpieczny. Rwący nurt przy ocembrowanych brzegach i dnie już wielokrotnie porywał znajdujących się zbyt blisko ludzi i niósł z sobą wiele metrów, pozbawiając ich części garderoby, poważnie raniąc lub nawet zabijając. Po lewej stronie znajduje się stylowy, secesyjny budynek Domu Wypoczynkowego "Podhale" (ul. Kościuszki 21), wybudowany w 1905 r. wg projektu Eugeniusza Wesołowskiego dla dawnej śpiewaczki operowej - Marii Budziszewskiej-Stamary (stąd pierwotna nazwa budynku - Hotel-Pension "Stamary"), jako próba adaptacji witkiewiczowskiego stylu zakopiańskiego dla wielkich obiektów murowanych. Przed I wojną światową był to największy hotel w Zakopanem. Przy hotelu "Stamary" znajdowały się największe korty w Zakopanem i tutaj też przed II wojną światową rozgrywane były doroczne tenisowe mistrzostwa Tatr.
Naprzeciwko DW "Podhale" znajduje się dawny pensjonat "Marilor" (ul. Kościuszki 18) - obecnie hotel "Villa Marilor", położony w pięknym parku. W tym budynku, wzniesionym w 1912 r. dla rodziny Szczeniowskich, w latach po II wojnie światowej miało swoją pierwszą siedzibę liceum plastyczne im. Antoniego Kenara. "Marilor" (znany także z ludowo-demokratycznej nazwy "Czajka") w latach 50-tych użytkowany jako pensjonat Komitetu Centralnego Związku Młodzieży Polskiej, w listopadzie 1956 r. na fali popaździernikowych przemian został siłą zajęty przez Związek Rewolucyjnej Młodzieży Zakopanego pod przewodem Wojciecha Niedziałka, którzy zażądali, by budynek ten stał się siedzibą Liceum Plastycznego. W efekcie szkoła imienia Antoniego Kenara mieściła się tu aż do reprywatyzacji w 1995 r. Spadkobiercy właścicieli sprzedali rezydencję. Po kolejnych zmianach właścicieli hotel "Marilor" oddano do użytku w 2001 r. Wcześniej teren ten należał do wybitnego lekarza, ucznia i przyjaciela Tytusa Chałubińskiego - prof. Ignacego Baranowskiego, który kupił grunt od właściciela dóbr zakopiańskich Ludwika Eichborna i w 1877 r., jako drugi z kolei przybysz (po Walerym Eljaszu-Radzikowskim) wybudował sobie dom w Zakopanem. W 1911 r. sprzedał posiadłość rodzinie Szczeniowskich. Opodal "Mariloru" mijamy niewielki drewniany budynek (ul. Kościuszki 20), który w 1914 r. był zajmowany przez wybitnego malarza, bywalca Zakopanego Wojciecha Kossaka. Pracownia Kossaka znajdowała się naprzeciwko, w miejscu gdzie dziś jest budynek PKS.
Dalej należy skręcić w ulicę Jagiellońską. Po lewej stronie mamy teraz zbocze wzgórza Antałówka, u podnóża którego usytuowano osiedle mieszkaniowe, po prawej - liczne drewniane wille, usytuowane wśród wysokich drzew dawnego pierwotnego lasu. Większość z nich pochodzi z początków XX wieku i w większym czy mniejszym stopniu nawiązuje do stylu zakopiańskiego.
Dziełem samego twórcy stylu - Stanisława Witkiewicza - jest willa "Konstantynówka" (ul. Jagiellońska 16), wybudowana w 1900 r. Dziś ma tu swoją siedzibę dyrekcja przedsiębiorstwa turystycznego "Polskie Tatry". Przed I wojną światową dom ten należał do Anieli Zagórskiej, kuzynki Josepha Conrada (właściwie Teodor Józef Konrad Korzeniowski, 1857-1924). Wielki pisarz tutaj właśnie mieszkał podczas swojego ostatniego pobytu w Polsce, od sierpnia do października 1914 r. Na tej samej parceli, nieco w głębi mieszczą się kolejno najpierw hotel "Warszawianka", a dalej -galeria Władysława Hasiora (ul. Jagiellońska 18b). Władysław Hasior (1928-1999) - jeden z największych polskich plastyków, urodził się w Nowym Sączu. Uczył się w zakopiańskim Liceum Technik Plastycznych pod kierunkiem Antoniego Kenara, potem studiował na ASP w Warszawie. W 1957 r. osiadł na stałe w Zakopanem, gdzie był nauczycielem rzeźby w Liceum Plastycznym, wykładał równolegle w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych we Wrocławiu, gdzie był też scenografem w Teatrze Polskim. Oprócz rzeźb plenerowych i pomników tworzył niewielkie kompozycje przestrzenne, malarstwo obrazopodobne, sztandary, pop- i op-art, kreował happeningi. Był jednym z najbardziej znanych i cenionych plastyków współczesnych. W Zakopanem (koło Domu Turysty) znajduje się wykonany przez niego pomnik "Ratownikom górskim", a w Kuźnicach pomnik "Prometeusz Rozstrzelany". Wraz z uczniami realizował też kilka pomników nagrobnych na Starym Cmentarzu. Czynnie uczestniczył w życiu publicznym Zakopanego, organizując m.in. w swojej pracowni dyskusje o sztuce, był współtwórcą zakopiańskiej galerii "Pegaz", organizował Lutowe Salony Grafiki i Marcowe Salony Malarstwa, był jurorem Przeglądu Filmów o Sztuce. Działał w ZPAP i w l. 1967-70 był prezesem okręgu zakopiańskiego. W 1981 r. był przewodniczącym zakopiańskiego Komitetu Porozumiewawczego Stowarzyszeń Twórczych i Naukowych. Jego prace znajdują się we wszystkich wybitniejszych muzeach Polski i świata. Jego mieszkanie i pracownia mieściły się początkowo w willi "Borek" - internacie Liceum Plastycznego. W 1985 po długiej kampanii prasowej, Muzeum Tatrzańskie przejęło dawną leżakownię hotelu "Warszawianka" i uruchomiło tu jako swój oddział Galerię Hasiora, w której eksponowanych jest przeszło 100 prac artysty. W tym samym budynku znajdowało się mieszkanie i pracownia Hasiora. Artysta zmarł po długiej chorobie w krakowskim szpitalu latem 1999 r. i został pochowany na starym cmentarzu w Zakopanem.
Naprzeciw Galerii Hasiora znajduje się drewniana willa "Mazowsze", jedyna pozostałość dawnego zespołu leczniczego "Klemensówka" - prowadzonego przez znanego w XIX w. lekarza i społecznika dr. Wenantego Piaseckiego. Wodolecznictwo było w Zakopanem bardzo popularne i przyciągało pod Tatry setki ludzi, przy pomocy kąpieli i gimnastyki leczących dolegliwości płucne i nerwice.
Chętnych do kąpieli dziś przyciąga także basen cieplicowy, usytuowany po przeciwnej stronie ulicy, na zboczu Antałówki. Źródła geotermalne odkryto tu w 1963 roku, a w 1970 r. ukończono - głównie dzięki składkom społecznym zakopiańczyków - budowę basenu kąpielowego, brodzików i kaskady wodnej. Temperatura wody wynosi od 35 do 38 stopni Celsjusza. W 2001 r. po długich dyskusjach rozpoczęto na Antałówce budowę "miasteczka wodnego", które powstaje wokół ujęć geotermalnych. Po ukończeniu stanie się jedną z większych atrakcji Zakopanego.
Za terenem budowy "miasteczka wodnego" w lewo, na stok Antałówki odchodzi ulica Wierchowa. Ten odcinek trasy może być uciążliwy zimą i w deszczu. Po prawej stronie ulicy Wierchowej, w sporym parku, usytuowany jest pensjonat "Modrzejów"(ul. Wierchowa 1). Willę o tej nazwie wybudowano w tym miejscu w latach 1882-84 dla wielkiej polskiej aktorki Heleny Modrzejewskiej, według projektu jej przyrodniego brata Adolfa Opida. Helena Modrzejewska (1840-1909), systematycznie bywała w Zakopanem w latach 1867-1902, kilkakrotnie występowała tu w różnych salach, w 1891 r. w starym kościółku była matką chrzestną Witkacego (u boku Jana Krzeptowskiego-Sabały). W 1883 r. dzięki jej subsydium otwarto w Zakopanem Szkołę Koronkarską, dziś Zespół Szkół Zawodowych (tkackich i odzieżowych) im. H. Modrzejewskiej.
Uroczyste otwarcie "Modrzejowa" zgromadziło najwybitniejszych ówczesnych mieszkańców i bywalców Zakopanego, z dr Tytusem Chałubińskim, Sabałą i Ignacym Paderewskim na czele. Pensjonat służył artystce i jej rodzinie aż do 1898 r., kiedy to spłonął niemal całkowicie, ale po kilku latach został odbudowany. Jeszcze przed II wojną zakupiony przez związek nauczycielski, do dziś służy jako miejsce wypoczynku pedagogów.
Obok "Modrzejowa" znajduje się wysoki budynek z cegły - dawne Sanatorium Pocztowców, a wcześniej - luksusowy pensjonat "Sanato", wybudowany w 1912 r. wg projektu Eugeniusza Wesołowskiego. Jednym ze stałych gości był tu Kornel Makuszyński. Po II wojnie sanatorium przeciwgruźlicze, w latach 90-tych XX wieku zlikwidowane. Budynek został sprywatyzowany i sprzedany.
Ulicą Wierchową podchodzimy coraz wyżej. Po lewej stronie niestylowe budynki zespołu rządowych domów wczasowych "Antałówka" (ul. Wierchowa 2) i Domu Wypoczynkowego "Panorama" (ul. Wierchowa 6). Za "Panoramą" asfaltowa droga się kończy i na szczyt Antałówki (940 m) dochodzimy polnymi ścieżkami. Przed nami wspaniały widok na pasmo tatrzańskie i południową część Zakopanego. Zimą w partii szczytowej Antałówki wytyczana jest narciarska trasa biegowa, a na południowym zboczu czynny jest wyciąg narciarski.
Idąc dalej w kierunku wschodnim, dochodzimy ponownie do uliczki o asfaltowanej nawierzchni, noszącej tak jak i wzgórze nazwę Antałówka. Między dość nowoczesnymi willami dochodzimy do poprzecznie biegnącej Drogi na Antałówkę i skręcamy w prawo. Narożny dom o stylowej architekturze to drewniana willa "Śmigło"(ul. Antałówka 7), wybudowana w 1935 r. wg projektu arch. Adolfa Szyszko-Bohusza. Od 1951 r. mieści się tu Tatrzańska Stacja Naukowa Zakładu Ochrony Przyrody PAN, uruchomiona dla ułatwienia pracy naukowcom, prowadzącym badania na terenie Tatr. Znajdują się tu pokoje gościnne, biblioteka i pracownie, a w ogrodzie "Śmigła" jest ogród roślin tatrzańskich, nad którymi prowadzone są badania naukowe. Organizatorką i pierwszą kierowniczka stacji była dr Zofia Radwańska-Paryska, a obecnie kieruje nią prof. Halina Piękoś-Mirkowa.
Koło "Śmigła" schodzimy drogą na południe i po chwili dochodzimy do dużego, drewnianego budynku o nazwie "Witkiewiczówka" (ul. Antałówka 6). Willę tę wybudowano w latach 1903-04 wg projektu Jana Koszczyca-Witkiewicza, bratanka twórcy stylu zakopiańskiego. Pierwszą właścicielką była siostra Stanisława Witkiewicza - Maria. Od grudnia 1931 do września 1939 r. mieszkał tu Stanisław Ignacy Witkiewicz - Witkacy (1885-1939) - pisarz, malarz, filozof, teoretyk sztuki, syn Stanisława. W "Witkiewiczówce" też miała główna siedzibę jego Firma Portretowa. Pod Giewontem mieszkał od dzieciństwa, a w latach międzywojennych był czołową postacią tutejszej cyganerii. Zakopane jest także miejscem akcji kilku jego powieści, a jego sztuki wystawiano m.in. w prowadzonym przezeń Teatrze Formistycznym z siedzibą w "Morskim Oku" przy Krupówkach. Zginął śmiercią samobójczą na Polesiu (wieś Jeziory, obecnie Ukraina) i tam został pochowany. Od 1985 r. w Zakopanem działa szeroko znany Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza, założony i kierowany przez Andrzeja Dziuka. Schodzimy do skrzyżowania Drogi na Antałówkę z ul. Broniewskiego i idąc dalej w tę samą stronę zaczynamy podchodzić na następne wzgórze - Koziniec. Coraz wyraźniej rysuje się przed nami potężna sylweta "Domu pod Jedlami" - największego i najpiękniejszego budynku, projektowanego w stylu zakopiańskim przez Stanisława Witkiewicza. Willa (ul. Koziniec 1) została wybudowana w 1897 r. dla Jana Gwalberta Pawlikowskiego (1860-1939). Ten urodzony w Medyce ekonomista, historyk literatury i taternik w Zakopanem i w Tatrach bywał od wczesnej młodości, uprawiał taternictwo (zdobycie Mnicha 1879 lub 1880) i speleologię. Był współtwórcą idei ochrony Tatr, działał w Towarzystwie Tatrzańskim, był założycielem i pierwszym redaktorem "Wierchów" - wychodzącego do dziś rocznika poświęconego górom. W 1927 r. został mianowany honorowym obywatelem Zakopanego. Pochowany na Starym Cmentarzu. Jego dwaj synowie - Michał i Jan Gwalbert Henryk również zajmowali się literaturą, taternictwem i działalnością społeczną w Zakopanem. Jego wnukiem jest prof. Jacek Woźniakowski. Cała ta wielce zasłużona dla Tatr rodzina związana była z "Domem pod Jedlami", choć większość z jej przedstawicieli bywała tu tylko w czasie wakacji. Na stałe mieszkał Jan Gwalbert Henryk, a także przez pewien czas jego pierwsza żona - sławna poetka Maria Pawlikowska (I-o voto Bzowska, 3-o voto Jasnorzewska). Właśnie tu na Kozińcu powstała większość wierszy z jej pierwszego tomiku - "Niebieskie migdały".
Dom stanowi własność prywatną (ale opiekę konserwatorską nad nim sprawuje fachowo Muzeum Tatrzańskie) i zwiedzać można go tylko z zewnątrz. W w małym domku ("Dom pod Jasieniami") po prawej stronie, na terenie tej samej posesji przez wiele lat mieszkali zasłużeni popularyzatorzy przyrody Tatr - Zofia i Witold Paryscy, autorzy m.in. "Encyklopedii Tatrzańskiej".
Zofia Radwańska-Paryska (1901-2001) była botanikiem, przez wiele lat zajmowała się propagowaniem idei ochrony przyrody, pisała wiersze, utwory beletrystyczne, książki popularno-naukowe, artykuły w czasopismach fachowych. Była autorką scenariuszy wielu filmów o Tatrach, oraz publikacji o charakterze przewodnikowym, popularyzatorskim i wspomnieniowym. W 1957 r. otrzymała Literacką Nagrodę Zakopanego. Była także wybitną taterniczką i alpinistką - jako pierwsza Polka zdobyła Mont Blanc i Matterhorn, była pierwszą kobietą - przewodnikiem tatrzańskim oraz ratowniczką TOPR. Witold Henryk Paryski (1909-2000), urodzony w Pitsburgu i wychowany w Stanach Zjednoczonych, osiadł wraz z rodzicami w Zakopanem w 1922 r. Tutaj prędko zaczął uprawiać taternictwo, był także uczestnikiem wypraw w Andy i w góry Ameryki Środkowej. Był ratownikiem TOPR, po II wojnie światowej kierował Pogotowiem, był przewodnikiem tatrzańskim I klasy i wieloletnim członkiem władz różnych organizacji turystycznych, zajmował się również szkoleniem i egzaminowaniem przewodników. Studiował w Krakowie medycynę, ale od młodości zajmował się pracą naukową, dotyczącą głównie historii i topografii Tatr i Podtatrza. Jest autorem szczegółowego, 25-tomowego przewodnika dla taterników "Tatry Wysokie", dziesiątków artykułów w czasopismach fachowych i popularnych, a przede wszystkim - napisanej wraz z żoną i opublikowanej w 1973 r. "Encyklopedii Tatrzańskiej", której drugie wydanie pn. "Wielka Encyklopedia Tatrzańska" ukazało się w 1995 r.Zofia i Witold Paryscy są pochowani na Starym Cmentarzu.
Z Kozińca schodzimy w kierunku południowym (uwaga - wąska droga, bez chodników). Po prawej mijamy pałacyk Koziańskich (ul. Koziniec 8) w którym znajduje się Galeria Sztuki im. Włodzimierza i Jerzego Kulczyckich - oddział Muzeum Tatrzańskiego. Za nią w prawo strome schodki sprowadzają nas do Drogi na Bystre, którą skręcamy w prawo - w kierunku miasta. Niemal naprzeciwko schodów (Droga na Bystre 12) - uwagę zwraca zakopiańska rezydencja jednego z największych polskich biznesmenów - Zbigniewa Niemczyckiego, utrzymana w stylu neozakopiańskim. Droga na Bystre dochodzimy do Ronda Kuźnickiego, gdzie skręcamy w prawo w ulicę Chałubińskiego. Dr Tytus Chałubiński (1820-89) nazywany jest, z pewną tylko przesadą "odkrywcą Tatr i Zakopanego". Urodzony w Radomiu, przez całe dorosłe życie związany z Warszawą, był jednym z najwybitniejszych lekarzy w stolicy. W Tatrach bywał co najmniej od 1852 r., z Zakopanem trwale związał się w 1873 r., kiedy to podczas wakacyjnego pobytu był zmuszony podjąć trudną walkę z szalejącą tu wówczas epidemią cholery. Od tego czasu stał się największym propagatorem Tatr w kręgach ludzi sztuki i nauki. Pod koniec życia zamieszkał tu na stałe. Był współtwórcą leczniczej funkcji Zakopanego, jednym z założycieli Szkoły Przemysłu Drzewnego i Koronkarskiej, Towarzystwa Zaliczkowego, współtwórca i potem członek honorowy Towarzystwa Tatrzańskiego. Słynął jako organizator bardzo modnych wycieczek w Tatry, w czasie których wykształcił nie tylko całą rzeszę turystów, ale i góralskich przewodników tatrzańskich. Prowadził w Tatrach badania botaniczne i geologiczne, zajmował się też etnografią, zbierając pieśni góralskie. Jest pochowany na Starym Cmentarzu. Schodzimy w dół ulicą Chałubińskiego. Po lewej stronie znajduje się nieco ukryty w lesie budynek (ul. Chałubińskiego 42), w którym mieści się dyrekcja i Muzeum Tatrzańskiego Parku Narodowego, a obok - punkt informacyjny Centrum Przewodnictwa Tatrzańskiego. Niżej rozwidlenie dróg - ulica Chałubińskiego biegnie dalej prosto, zaś w lewo skos odchodzi ul. Zamoyskiego. Między tymi dwiema ulicami znajduje się posesja rodziny Chałubińskich, z niewielkim drewnianym domkiem, do niedawna jeszcze zamieszkałym przez wnuka Tytusa - wybitnego przewodnika tatrzańskiego Stefana Chałubińskiego. Na skwerku przy skrzyżowaniu usytuowany jest pomnik doktora Chałubińskiego, zaprojektowany przez Stanisława Witkiewicza. Popiersie doktora, autorstwa Jana Nalborczyka umieszczone wysoko na cokole, góruje nad postacią górala, siedzącego u stóp pomnika. To Jan Krzeptowski-Sabała (1809-1894), góralski myśliwy, gawędziarz, muzykant, ulubiony towarzysz Chałubińskiego. Jeden z najsłynniejszych górali, jeszcze za życia przeniesiony do literatury (występuje w utworach Sienkiewicza, Witkiewicza, Chałubińskiego, potem Jalu Kurka, Wnuka, Kapeniaka i in.). Choć nie był zawodowym przewodnikiem, świetnie znał Tatry i towarzyszył dr. Chałubińskiemu w jego wyprawach. Był żywym symbolem dawnej, heroicznej epoki Podhala. Grywane przezeń starodawne nuty ("sabałowe") zapisywali wybitni znawcy muzyki, grywane są też do dziś przez górali. Podobną popularność mają opowiadane przezeń bądź przypisywane mu gawędy - humoreski z zaskakującymi niekiedy pointami. Pochowany na Starym Cmentarzu.
Skręcamy w ulicę Zamoyskiego i mijając po prawej strzelistą sylwetkę kościoła Świętego Krzyża, obok licznych pensjonatów dochodzimy do Krupówek. Po drodze, przy skrzyżowaniu Krupówek i al. 3 Maja mijamy pomnik hrabiego Władysława Zamoyskiego. Pomnik autorstwa zakopiańskiego rzeźbiarza Michała Gąsienicy-Szostaka, postawiono w 2003 r.



Kryteria wyszukiwania

Data przyjazdu

  

Data wyjazdu

  

Liczba osób

Waluta


Udoskonal wyszukiwanie
Rodzaj obiektu
Wszystkie
1 pokój
2 pokoje
3 pokoje
4 pokoje
Studio
Dom
Dzielnica
Centrum
Antałówka
Olcza
Kościelisko

Dlaczego warto korzystać z naszego systemu?

Trzymamy niskie ceny

Żadnych opłat rezerwacyjnych.
Żadnych ukrytych kosztów.
Noclegi w luksusowych apartamentach w dobrej cenie!
 

Wiele miejsc

Ponad 500 apartamentów: w Krakowie, Wrocławiu, Zakopanem, Gdańsku, Warszawie, Poznaniu, nad morzem, w górach
Wkrótce kolejne!
 

Najważniejsze miasta

Kraków,Zakopane,Wrocław,Poznań, Gdańsk,Sopot,Warszawa, w górach, nad morzem
Wkrótce kolejne!
 

Szereg udogodnień

Baza ważnych miejsc w okolicy apartamentu (muzea, teatry, kina, sklepy, parkingi itp.)
Noclegi w atrakcyjnych lokalizacjach.
 

Pomagamy turystom

Wyszukamy dla Ciebie najtańszy i najlepszy apartament.
Pomagamy już od 8.00 do 20.00
Obsługują nas bezpieczne płatności DotPay

DotPay