Waluta

             

Adres e-mail:

Hasło:

Zapomniałeś hasła?

Adres e-mail:

Hasło:

Potwierdź Hasło:

apartbookers.pl

Wycieczki po Krakowie - Trasa Krakowski Szlak Techniki (16 punktów)


Krakowski Szlak Techniki to szlak dziedzictwa przemysłowego utworzony w 2006r. Przygotowany został przez Wydział Promocji i Turystyki Urzędu Miasta Krakowa i Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie. Szlak ten łączy 16 budowli i kompleksów, które powstały na przełomie XIX i XX wieku, ściśle związanych z rozwojem przemysłu i infrastruktury w Krakowie. To pierwszy tego typu szlak w Polsce.

Trasa na jeden dzień - polecamy na wycieczkę rowerową.


Trasa – Krakowski Szlak Techniki

1. Stacja Kolejowa

2. Browar rodziny Götzów

3. Przekop Talowskiego i wiadukt kolejowy

4. Elektrownia teatru miejskiego

5. Kuźnia Zieleniewskich

6. Strażnica pożarnicza

7. Wiadukt kolejowy

8. Przepust drogowy przy ul. Miodowej

9. Elektrownia krakowska

10. Zabytkowa zajezdnia tramwajowa

11. Gazownia miejska

12. Most Podgórski

13. Most Piłsudskiego

14. Bulwary Wiślane

15. Elektrownia podgórska

16. Fabryka Schindlera



Pokaż Krakowski Szlak Techniki na większej mapie


Obiekty wymienione są w kolejności występowania na szlaku, pod nazwami użytymi przez jego twórców:


1. Stacja Kolejowa usytuowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie średniowiecznego miasta, na obrzeżach historycznego Kleparza oraz przy ul. Lubicz. Tworzy ją dworzec, oraz infrastruktura kolejarska i zaplecze techniczne. Dworzec zbudowano w latach 1844 - 1847 w stylu arkadowym według projektu Piotra Rosenbauma, architekta wrocławskiego. Była to najokazalsza budowla Krakowa pierwszej poł. XIX w.

Posiadał on, jako pierwszy w monarchii austriackiej, halę żelazną pokrytą szkłem (zlikwidowano ją w latach 30. ubiegłego wieku podczas przebudowy peronów). W 1910 r. dworzec odnowiono, zmieniając jednocześnie gruntownie jego kształt pierwotny. Pierwszy pociąg wyjechał z Krakowa 13 października 1847 r. na trasę do Mysłowic.


2. Browar rodziny Götzów (ul. Lubicz 13-17) założony został przez Rudolfa Jenny w 1840 r., ale faktycznie zbudował go dopiero jego zięć, Juliusz John, w drugiej poł. XIX w.

Na początku XX w. browar przejął baron Jan Götz-Okocimski i wkrótce dzięki jego inwestycjom stał się jednym z największych zakładów przemysłowych Krakowa (w 1914 r. wyprodukował 36 tys. hektolitrów piwa). Na terenie zachowały się, objęte ochroną konserwatorską od 1985 roku budynki z II poł. XIX w. - Pałac Goetzów, czyli budynek administracyjny, dawna słodownia, wieża klatki schodowej z kominem, a także maszynownia chłodnicza i kotłownia oraz komin. Pośród współczesnej, przemysłowej zabudowy pozostał też ślad oryginalnego rozwiązania przestrzennego, łączącego rezydencję właściciela bezpośrednio z zakładem produkcyjnym i salą restauracyjną (zamienioną na funkcjonujące przez cztery dekady - do 1990 roku - kino "Młoda Gwardia"). Większość dzisiejszej zabudowy stanowią jednak typowo przemysłowe budynki związane z powojenną produkcją browarniczą wielokrotnie przebudowywane i dostosowywane do zmieniających się potrzeb i wymogów technologii.

Obecny właściciel planuje przywrócenie całego kwartału do przestrzeni publicznej miasta. Zabytkowe budynki zostaną odrestaurowane, obok nich powstaną nowe, utrzymane w dopasowanej do charakteru kompleksu stylistyce. Całość tworzyć będzie kompleks mieszkaniowo-biurowo-usługowy zgodnie ze współczesnymi potrzebami i kierunkami rozwoju miasta zdefiniowanymi w Planie Miejscowym dla tego terenu.


3. Przekop Talowskiego i wiadukt kolejowy. Wiadukt wybudowano w latach 1896-1898.

Ulica Lubicz krzyżowała się na jednym poziomie z torami kolejowymi, co powodowało narastające utrudnienia w ruchu (m.in. tędy wiodło główne dojście do cmentarza komunalnego). Postanowiono więc obniżyć poziom ulicy, a ponad jezdnią zbudować wiadukt. I w ten sposób w Krakowie po raz pierwszy zastosowano dwupoziomowe rozwiązanie komunikacyjne. Opracowanie części technicznej powierzono Teodorowi Talowskiemu, architektowi krakowskiemu. Ozdobny wykop, z murem oporowym z piaskowca ciężkowickiego jest ogrodzony metalową balustradą. Wiadukt ma konstrukcję metalową, wspartą na szesnastu kamiennych kolumnach. Jego ornamentyka, podobnie jak muru oporowego, to dzieło krakowskiej firmy Józefa Góreckiego.


4. Elektrownia teatru miejskiego – elektrownię wybudowano w 1893 r. w stylu neorenesansowym wg projektu J. Zawiejskiego, który nadał jej charakter eklektycznej, malowniczej willi. Wytwarzała ona prąd stały, m.in. do oświetlenia sceny i wnętrz teatru, służyła teatrowi również jako malarnia. W chwili uruchomienia była drugim tego typu obiektem na ziemiach polskich. Elektrownia pracowała do 1906 r., kiedy to do teatru popłynęła energia z uruchomionej wówczas elektrowni miejskiej na Kazimierzu. W budynku mieści się obecnie Scena Miniatura Teatru im J. Słowackiego.


5. Kuźnia Zieleniewskich (ul. św. Krzyża 16) to najstarsza zachowana część fabryki Ludwika Zieleniewskiego, działającej w tym miejscu w latach 1851-1886.

Kowal Antoni Zieleniewski przyjechał z Warszawy do Krakowa na początku XIX w. W 1810 r. kupił kamienicę przy ul. Różanej 31 (obecnie św. Tomasza) i założył w niej warsztat kowalski. Jego syn, Ludwik, otworzył w 1839 r. przy ul. św. Marka 31 zakład, w którym wkrótce produkował już na skalę przemysłową maszyny dla rolnictwa, górnictwa, rafinerii, browarów, zdobywając przy okazji zagraniczne medale i wyróżnienia. Fabryka posiadała maszynę parową, wiertarkę, heblarkę, gwoździarkę, 7 ognisk kowalskich, 14 warsztatów ślusarskich, warsztat tokarski i stolarski. To tutaj narodził się nowoczesny przemysł Krakowa. W 1886 r. pożar zniszczył zakład. Wnukowie Antoniego, Leon i Edmund, zbudowali nowy już przy ul. Krowoderskiej. Z budynków wzniesionych przez Ludwika Zieleniewskiego zachowały się jedynie przylegający do fabryki dom z wewnętrznym dziedzińcem i ogrodem oraz kuźnia z charakterystycznym potężnym kominem pieca kowalskiego.


6. Strażnica pożarnicza (ul. Westerplatte 19) została zbudowana dla zawodowej straży pożarnej w latach 1877-1879 według nowatorskiego projektu Macieja Moraczewskiego. Już wówczas bowiem w jednym kompleksie pomieszczono koszary oficerów i strażaków, garaże dla sikawek konnych i pojazdów strażackich, pogotowie pożarnicze i telegraf alarmowy, suszarnie węży gaśniczych, warsztaty oraz salę gimnastyczną. Całość zachowała się do dzisiaj prawie w niezmienionym układzie, z przylegającym do ulicy budynkiem głównym z czerwonej cegły i z trzema symetrycznie rozmieszczonymi bramami. Przebudowano jedynie jedną z jego skrajnych bram, by umożliwić wjazd współczesnym wozom bojowym.


7. Wiadukt kolejowy nad ul. Grzegórzecką jest jednym z najstarszych krakowskich mostów wybudowany w latach 1861-1863 nad starym korytem Wisły (w miejscu wysłużonego drewnianego mostu). Po zasypaniu starego koryta Wisły w latach 1878-1880 most kolejowy stał się wiaduktem nad ul. Grzegórzecką. Zbudowała go Kolej Galicyjska Karola Ludwika. Ma prawie 100 m długości, 12 m szerokości i 5 przęseł, każde o wysokości 7 m i rozpiętości 11 m. Sklepienia zamknięte półkolistymi łukami są z cegły, masywne filary wykonano z kamienia ciosowego. Jest jednym z najstarszych zachowanych mostów krakowskich. Nad filarami po wschodniej stronie wiaduktu przetrwały także cyfry z datą jego otwarcia.


8. Przepust drogowy przy ul. Miodowej - (skrzyżowanie z ul. Halicką) – wybudowany ok. 1855 r. pierwotnie z bloków piaskowca. Ubytki kamienne uzupełniono betonem.

Powstał z potężnych bloków piaskowca pod nasypem kolejowym, kiedy w 1855 r. Wschodnia Kolej Państwowa kończyła budowę linii Kraków - Lwów. Był bezkolizyjnym przejściem m.in. na cmentarz żydowski. U schyłku XIX w. przez nasyp biegły już trzy nitki torów kolejowych. Ostatnia, uruchomiona w 1899 r. dla potrzeb lokalnych (z Krakowa do Kocmyrzowa), postawiła dodatkowe wyzwania, przede wszystkim konieczność przebudowy samego nasypu, poszerzenie przepustu i rozbudowę murów oporowych. Niestety, w następnych dziesięcioleciach wszelkie ubytki kamienne przepustu uzupełniano betonem, co wyraźnie naruszyło jego pierwotną estetykę.


9. Elektrownia krakowska (ul. Dajwór 27) – wybudowana w latach 1904-1905. Rozbudowywana i modernizowana w latach 20. i 30. XX w. W 1957 r. produkowała 45% zużywanej w Krakowie energii elektrycznej. Początkowo była częścią gazowni miejskiej, która długo nie chciała dopuścić do Krakowa konkurencyjnego dla siebie prądu. Elektrownia posiadała najpierw dwa zespoły, składające się z prądnic prądu stałego napędzanego silnikami spalinowymi, ale już w 1906 r. sprowadzona przetwornica wirująca umożliwiła produkcję prądu zmiennego trójfazowego, a dalsza rozbudowa doprowadziła wkrótce do elektryfikacji miasta. W 1913 r. uruchomiono pierwsze oświetlenie uliczne (w obrębie Plant). W 1976 r. elektrownię przekształcono w ciepłownię (pracowała do 1984 r.). Zachowała się pierwotna architektura elektrowni - budynek administracyjny, hale maszyn z 1904 i 1914 r., nastawnia z rozdzielnią oraz w głębi kotłownie, warsztaty i resztki chłodni.


10. Zabytkowa zajezdnia tramwajowa (ul. św. Wawrzyńca 12-15) stanowi część kompleksu komunikacyjnego wzniesionego na przełomie XIX i XX w. Jest to prawdziwy unikat, jedyna zachowana w Polsce kompletna zajezdnia tramwajowa ery industrialnej. Tworzą ją zajezdnie tramwaju konnego i elektrycznego (w tym wąskotorowego), stajnie dla koni (przebudowane na zaplecze administracyjno-socjalne), garaże autobusowe, dyspozytornie oraz zespół kotłowni, generatorni i akumulatora. Z zajezdni tramwaje zniknęły na początku lat 60., urządzono w nich wówczas warsztaty autobusowe i magazyny. Obecnie w części budynków mieści się Muzeum Inżynierii Miejskiej.


11. Gazownia Miejska (ul. Gazowa 12-16) została wybudowana w latach 1856-1857. W 1968 r. zaprzestano produkcji gazu. Zbudował ją w latach 1856 -1857 inżynier Sezig dla Niemieckiego Kontynentalnego Towarzystwa Gazowego. Produkowała amoniak oraz gaz węglowy i wodny, miała własne ujęcie wody, wieżę ciśnień i bocznicę kolejową prowadzącą do stacji Grzegórzki. Początkowo wytwarzała gaz jedynie na potrzeby oświetlenia miasta. Pierwsze lampy zapłonęły na Rynku Głównym już 22 grudnia 1857 r., a potem stopniowo także na Starym Mieście, ul. Lubicz, Kazimierzu i na Stradomiu. Znacznie później zaczęto wykorzystywać gaz do gotowania i ogrzewania mieszkań. Produkcji zaprzestano w 1968 r. Ze starej gazowni zachowały się budynki administracyjne, budynek mieszkalny z ogrodem, dawna świetlica robotnicza, laboratorium, tzw. nowa kotłownia i fabryka gazu wodnego.


12. Most Podgórski wybudowany został w latach 1844-1850 wg projektu inż. T. Kutschery. Był to pierwszy krakowski most na Wiśle o trwałych, murowanych podporach. Miał 145 m długości i prawie 7 m szerokości, pięć modrzewiowych przęseł obitych ołowianą blachą oraz cztery kamienne filary w nurcie rzeki. Służył jako przeprawa przez ponad osiemdziesiąt lat. Rozebrano go ostatecznie w 1936 roku, już po otwarciu trzy lata wcześniej mostu im. Józefa Piłsudskiego, istniejącego do dziś.

Z mostu Podgórskiego zachowały się jedynie przyczółki, na których w 2010r. częściowo wsparto Kładkę Ojca Bernatka – pieszo - rowerową przeprawę przez Wisłę, łączącą Kazimierz z Podgórzem. Wybudowano ją w miejscu Mostu Karola (zniszczonego przez powódź w 1813r.). Oddana do użytku 30 września 2010r., powstała według projektu Autorskiej Pracowni Projektowo-Plastycznej prof. Andrzeja Gettera – ma formę stalowego łuku (o długości 145 metrów), rozpiętego pomiędzy istniejącymi przyczółkami Mostu Karola, do którego podwieszone są dwa pomosty – jeden dla pieszych, drugi dla rowerzystów. Całość konstrukcji waży ponad 700 ton. Nowa przeprawa została dostosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych. Wyposażono ją w łagodne podjazdy i wjazd na kładkę prosto z chodnika. Nosi nazwę o. Laetusa Bernatka, przeora konwentu bonifratrów w XIX wieku.


13. Most Piłdsuskiego – zaprojektowany przez zespół inżynierów: A. Witkowskiego, T. Zagnera, M. Zalewskiego pod kierunkiem prof. A. Pszenickiego. Wybudowany w latach 1926-1931 na przyczółkach betonowych z lat 1911-1913. Otwarty w roku 1933. Most ma 146 m długości, a jezdnia 10 m szerokości.

Prace budowlane rozpoczęto w czerwcu 1926 r., zaś uroczyste otwarcie mostu odbyło się 19 stycznia 1933 r. Miał 146 m długości (silnie wygięte ku górze przęsło środkowe aż 72 m), a na jezdni o szerokości 10 m biegło podwójne torowisko tramwajowe i po obu stronach ułożono chodniki dla pieszych. Betonowe przyczółki mostu osadzono na fundamentach wykonanych podczas budowy bulwarów. Jego żelazna, kratownicowa konstrukcja (o wadze 1200 t) była dziełem zakładu Zieleniewskich. Pod koniec II wojny światowej most został przez Niemców zaminowany i częściowo uszkodzony. Odbudowano go w pierwotnej formie w 1948r.


14. Bulwary Wiślane – zaprojektowane przez R. Ingardena, wykonane w latach 1907-1913.

Wybudowano je po obu stronach Wisły w latach 1907-1913 według planów Romana Ingardena. Przede wszystkim miały służyć Krakowowi i Podgórzu jako umocnienia przeciwpowodziowe, ale były również elementem projektowanego kanału Dunaj - Dniestr (prace nad nim przerwała wojna i rozpad monarchii Habsburgów). Mury bulwarowe (wewnętrzne niższe, wyższe zewnętrzne) miały drogi bite i tory, połączone szerokimi na 6 m rampami zjazdowymi. Dla pieszych zbudowano schody. Charakter promenadowy bulwary przybrały znacznie później, chociaż prace adaptacyjne rozpoczęto już w czasach II wojny światowej.


15. Elektrownia podgórska– wybudowana w latach 1899-1900 dla Podgórza. Po połączeniu Podgórza z Krakowem w 1915 r. funkcję przejęła elektrownia krakowska. Budynek w 1926 r. adaptowano na Miejski Dom Noclegowo-Kąpielowy dla bezdomnych.

Podgórze posiadało własną elektrownię pięć lat wcześniej niż Kraków. Elektrownię Miejską w Podgórzu urządzono w latach 1899-1900 przy ul. Nadwiślańskiej 4. Budynek wzniesiony specjalnie w tym celu, otrzymał formę i wystrój w manierze historyzmu, a nad całością dominował wyniosły komin - do dziś jeden z symboli przemysłowego Podgórza. Po przyłączeniu Podgórza do Krakowa utrzymywanie na prawym brzegu elektrowni stało się zbędne. W roku 1926 przystąpiono więc do adaptacji budynku na dom noclegowy i łaźnię dla najuboższych. Choć dawna siedziba elektrowni została częściowo przekształcona, a wystrój zniszczony, do dziś czytelne są funkcje niektórych pomieszczeń (m.in. hala maszyn). Zachowała się też w pierwotnym stanie stojąca w sąsiedztwie willa dyrekcji (nr 4b) z ok. 1910 r.

Obecnie w budynku dawnej elektrowni podgórskiej tworzone jest Muzeum Tadeusza Kantora i nowa siedziba Cricoteki przy ul. Nadwiślańskiej 4.


16. Fabryka Schindlera (ul. Lipowa 4) – w latach 1937-1939 działała w tym miejscu Małopolska Fabryka Naczyń Emaliowanych i Wyrobów Blaszanych "Rekord" Sp. z o.o. Pod koniec 1939 r. powiernikiem firmy został Oskar Schindler. W 1942 r. przejął zakład i prowadził działalność do roku 1944, kiedy fabrykę ewakuowano do Czech.


Kryteria wyszukiwania

Data przyjazdu

  

Data wyjazdu

  

Liczba osób

Waluta


Udoskonal wyszukiwanie
Rodzaj obiektu
Wszystkie
1 pokój
2 pokoje
3 pokoje
4 pokoje
Studio
Dom
Dzielnica
Stare Miasto
Kazimierz
Podgórze
Zwierzyniec
Grzegórzki
Prądnik Czerwony
Krowodrza
Bronowice

Dlaczego warto korzystać z naszego systemu?

Trzymamy niskie ceny

Żadnych opłat rezerwacyjnych.
Żadnych ukrytych kosztów.
Noclegi w luksusowych apartamentach w dobrej cenie!
 

Wiele miejsc

Ponad 500 apartamentów: w Krakowie, Wrocławiu, Zakopanem, Gdańsku, Warszawie, Poznaniu, nad morzem, w górach
Wkrótce kolejne!
 

Najważniejsze miasta

Kraków,Zakopane,Wrocław,Poznań, Gdańsk,Sopot,Warszawa, w górach, nad morzem
Wkrótce kolejne!
 

Szereg udogodnień

Baza ważnych miejsc w okolicy apartamentu (muzea, teatry, kina, sklepy, parkingi itp.)
Noclegi w atrakcyjnych lokalizacjach.
 

Pomagamy turystom

Wyszukamy dla Ciebie najtańszy i najlepszy apartament.
Pomagamy już od 8.00 do 20.00
Obsługują nas bezpieczne płatności DotPay

DotPay